بیماری انگل دمودکس:
انگل دمودکس در فولیکولهای مو و غدد چربی پوست انسان زندگی میکنند. انگل دمودکس به سادگی از
چربی پوست و محصوالت آرایشی و بهداشتی تغذیه میکند. میتوان گفت تقریبا روی پوست همه بزرگساالن
انگلهای دمودکس درحال زندگی هستند. هنگامیکه تراکم جمعیت این انگلها زیاد شوند، بسیاری از مشکالت
پوست و مو نیز شروع میشود.
انگل دمودکس بیش از یک قرن است که توسط دانشمندان شناخته شده است. محققین دریافتند که انسانها
از زمانهای بسیار دور، )حدود بیست هزار سال پیش( میزبان این جانوران بوده اند. امروزه به دلیل افزایش
مراکزی پرجمعیت (مانند آرایشگاهها، باشگاهها، متروها، مراکزخرید و…)شیوع بیشتری پیدا کرده است.
طول عمر و چرخه حیات انگل دمودکس
چرخه زندگی این انگل ۵ مرحله است. دمودکسها شب هنگام در سطح پوست انسان جفتگیری میکنند. بعد
از حدود 12 ساعت داخل فولیکولهای مو و یا غدد سباسه تخم گذاری میکنند. در هر مرحله تخم گذاری
حدود ۵۰ تا 6۰ تخم میگذارند که در فولیکول و غدد چربی قرار میگیرند.
تخمها پس از چند روز تبدیل به الرو و نوزادان شش پا میشود که پس از طی یک هفته بالغ میشوند. طول
عمر یک انگل دمودکس حدود ۳۰ تا 9۰ روز است.
امکان دیدن این انگلها بطور عادی وجود ندارد اما ندیدن آنها دلیلی بر نبودنشان نیست. این مایتهای
میکروسکوپی، جاندارانی عنکبوتی با هشت پای کوچک و پرزدار در نزدیکی سرهایشان هستند. بدن آنها
نیمه شفاف است. بسیار شبیه به کرم هستند که در پوست هر انسان بالغ میتوان آنها را یافت. این حشرات
کل عمر خود را روی پوست انسان سپری میکنند
طبقه بندی:
دو گونه از این جانداران میکروسکوپی روی پوست به ویژه در ناحیه سر و صورت انسان سکونت دارند:
دمودکس فولیکوالروم
دمودکس برویس
این جانداران در دسته بندپایان قرار دارند که نزدیکترین اقوام آنها درمیان حشرات عنکبوتها و کنه ها
هستند. دمودکس فولیکوالروم غالبا در میان حفره های فولیکول موی سر و صورت هستند. دمودکس برویس
درون غدد چربی پوست زندگی میکنند. دلیل وفوراین انگلها در پوست سرو صورت انسان، وجود حفره ها
وغدد چربی بیشترنسبت به دیگربخشهای بدن است
تا کنون حدود 6۵ گونه از انگل دمودکس مایت شناخته شده است. تنها دو گونه از این انگلها در پوست
انسان زندگی میکنند. این انگلها درفولیکولهای مو، غدد چربی بویژه پلکها، بینی، گونه وقسمتهای مجاوربینی
و اطراف گوش یافت میشود. از ترشحات زیر جلدی به خصوص سبوم تغذیه میکنند.
یکی دیگر از انواع دمودکس canis Demodex است. میزبان طبیعی canis Demodex ها سگ خانگی
است. گرچه این انگلها میتواند موقتا انسان را نیز آلوده کنند اما نمیتوانند در پوست انسان بقا یابند. بنابراین
بعد از مدت کوتاهی میمیرند و به عنوان انگل مشترک انسان و حیوان محسوب نمیشوند.
علائم وجود دمودکس:
دمودکسها تمام مواد زائدی که درطول زندگیشان دربدنشان تولید میشود را درون بدن نگه میدارند تا زمانی
که بمیرند. همین امر میتواند باعث تشدید عفونتهای پوستی پوست شود:
آکنه
روزاسه
جوش
خارش
ریزش مو
کم پشت و نازک شدن مو
خارش پوست
چین و چروک پوست
پیری زودرس پوستخشک و خشن شدن پوست
جوشهای سرسیاه
تغییر رنگ پوست صورت
کک و مک
آتوپیک
درماتوز
انگل دمودکس از بین نرود بسیاری از مشکالت پوست سر، صورت و مو برطرف نخواهد شد. انگل دمودکس
به سادگی از چربی پوست و محصوالت آرایشی و بهداشتی تغذیه میکند. متناسب با سن، وضعیت پوست
ومووشرایط سیستم ایمنی بدن هرفرد میتوان به میزان تراکم دمودکس درپوست آن پی برد.
بنابراین تفاوت در تراکم جمعیت این انگل است. هرچقدر جمعیت این انگلها افزایش یابد مشکالت پوست و
مو نیز بیشتر میشود. این انگلها وارد فولیکول مو شده و تغذیه میکنند. افرادی که جوش صورت دارند و دچار
قرمزی صورت هستند باید برای درمان اقدام کنند. افرادیکه با تحریکات گرمایی یا سرمایی، استرسی ومصرف
غذاها ونوشیدنیهای تند وداغ سرخ میشوند، باید برای درمان اقدام کنند.
آیا شستشو انگل دمودکس را از بین میبرد؟
برخالف تصور بسیاری از بیماران شستشوی زیاد و مرتب راه مناسبی برای خالصی از شر انگل دمودکس
نیست. شستشوی زیاد و غیر اصولی مساوی است با ریزش مو و آسیب پوست و افزایش جمعیت مایتهای
دمودکس. برای درمان و ازبین بردن انگل دمودکس میتوانید ازمحصوالت ویژه درمان این انگل استفاده
نمایید
این انگل درحیوانات مختلف به ویژه در سگ ضایعات شدیدتری را ایجاد میکند. این موضوع اهمیت ارتباط
افراد با حیوانات دست آموز را درانتقال این آلودگی به انسان بیش ازپیش نمایان میسازد. شکایت اصلی
بیمارهای مذکور پوسته های فراوان، خارش مختصر وخفیف درسر وکاهش محسوس درموی سر بوده است.
پس ازبررسی پوسته های سر درزیر میکروسکوپ، انگلهای دمودکس به وضوح وبا تعداد زیاد مشاهده گردیده
است.
وجود دمودکس فولیکوالروم در بیماریهای نظیر آکنه روزاسه در ایران نیز همانند دیگر بررسیهای محققان
اثبات شده است. مطالعاتی در سال 1۳8۳ نشان داده اند. میزان انگل دمودکس در افراد مبتال به آکنه
روزاسه به طور معنی داری افزایش داشته است.
راههای انتقال انگل دمودکس
انگلهای دمودکس مسری هستند. دمودکس به راحتی از طریق وسایل شخصی مانند حوله، شانه، برس مو،
روبالشتی منتقل میشوند. حتی از طریق تماس پوستی مانند بوسیدن از یک میزبان به میزبان دیگر نیز
منتقل میشوند. البته اماکن عمومی واز همه مهمتر پاساژها وآرایشگاهها نیز از جمله مهمترین مناطق برای
انتقال انگلهای دمودکس هستند.
نحوه تشخیص دمودکس:
تحقیقات علمی وتجربی نشان داده که بیشتر افرادی که ریزش مو یا موهای نازکی دارند دچار دمودکس
هستند. همچنین افرادی که سایر مشکالت پوستی مانند آکنه، خارش پوست و غیره هستند دارای این
مایتها میباشند. با استفاده ازمیکروسکوپ براحتی وظرف مدت کوتاهی میتوان از وجود این انگلها مطمئن
شد وآنها را مشاهده نمود.
نکات درمانی:
از حوله یکبار مصرف شخصی استفاده کنید:
چراکه حوله مرطوب ساعتها دور از نور خورشید یا حرارت مستقیم خشک میشود. این امر خود میتواند
انتقال دهنده این انگلها باشد
دوش آب سرد را فراموش نکنید:
سعی کنید کمتراز آب گرم برای شستشو و آبکشی استفاده کنید چراکه به تولید مثل این انگلها کمک
میکنید.
28
روتین روزانه پاکسازی صورت را انجام دهید. اگر نحوه روتین را نمیدانید پادکست routine-skin را مطالعه
کنید.
مالیدن پلکها با شامپو مناسب نیز مفید است.
استفاده نکردن از پاک کننده های نامناسب و محصوالت آرایشی روغنی،مثل کرم پودر و غیره.
برای از بین بردن سلولهای مرده پوست هفته ای یک یا دو بار الیه برداری کنید. ماهانه پاکسازی عمقی
پوست انجام دهید